21 maddede 12. Yargı Paketi: Hakime disiplin, kaçağa yargılama, DNA'ya gizleme geliyor

AK Parti 12. yargı paketini bugün Meclis'e sundu. Paket içerisinde tazminat düzenlemeleri, duruşma süreleri ön plana çıkarken, Hükmün Açıklanmasının Geri bırakılması bazı suç tanımlarında kaldırılıyor.

AK Parti Grup Başkanı Muhammet Emin Akbaşoğlu, aylardır merakla beklenen 12. Yargı Paketi'nin ayrıntılarını paylaştı.

İşte 21 maddede 12. Yargı Paketi'nin tüm ayrıntıları

1. Belirsiz alacak davası tamamen kaldırılıyor

İşçilik alacakları, tazminat davaları ve benzeri birçok davada kullanılan "belirsiz alacak davası" uygulaması yürürlükten kaldırılıyor.

Yerine, kısmi dava açan kişiye davanın ilerleyen aşamalarında kalan alacağını talep etme hakkı tanınıyor. Zamanaşımı da davanın açıldığı tarihten itibaren kesilmiş sayılacak.

2. Mahkemelerde duruşma araları 3 ayı geçemeyecek

Yazılı yargılama usulüne tabi hukuk davalarında duruşmalar arasındaki süre kural olarak 3 aydan uzun olamayacak.

Hakim ancak özel gerekçe gösterirse daha ileri bir tarihe gün verebilecek.

3. İşkence ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanamayacak

Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda;

İşkence suçlarında,
Eziyet suçlarında,
Kamu görevlilerinin işlediği kötü muamele suçlarında

"Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması" (HAGB) kararı verilemeyecek.

4. DNA ve genetik verilerin saklanma süresi düzenleniyor

Moleküler genetik inceleme sonucu elde edilen verilerin:

-Nasıl saklanacağı,
-Kimlerin erişeceği,
-Ne zaman silineceği

ilk kez ayrıntılı biçimde kanuna yazılıyor. Mahkumiyet halinde veriler 20 yıl saklanabilecek.
 

5. Bilgisayar ve telefonlardan elde edilen dijital veriler 15 yıl saklanabilecek

Arama ve el koyma sonucu elde edilen dijital veriler için yeni düzenleme geliyor.

Kovuşturma veya mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra veriler 15 yıl muhafaza edilecek, ardından imha edilecek.

6. Miras kalan taşınmazların satışında yeni sistem

Ortaklığın giderilmesi davalarında miras kalan taşınmazların ilk satışına yalnızca mirasçılar katılabilecek.

İlk ihalede alıcı çıkmazsa ikinci ihale herkese açılacak.

7. İhaleyi kazanıp parayı yatırmayanlara ağır yaptırım

İcra ve ortaklığın giderilmesi satışlarında:

-Teminat yanabilecek,
-Ek para cezası uygulanabilecek,
-Teklif bedelinin yüzde 5'i kadar idari para cezası kesilebilecek.

8. Devlete karşı kazanılan para davalarında doğrudan icra yapılamayacak

Vatandaşın devlet kurumuna karşı kazandığı para alacağı davalarında önce idareye başvuru yapılacak.

İdareye ödeme için 1 ay süre verilecek, ödeme yapılmazsa icraya gidilebilecek.

9. Hakimlerin gereksiz bilirkişi kullanması disiplin suçu olacak

Hakimin kendi hukuki bilgisiyle çözebileceği konularda bilirkişi görevlendirmesi halinde disiplin cezası verilebilecek.

10. Tazminat davalarında faiz yükü azaltılıyor

Ölümlü trafik kazaları ve destekten yoksun kalma davalarında gelecekteki kazançlar üzerinden hesaplanan tazminatlara olay tarihinden değil, karar tarihinden itibaren faiz işletilmesi öngörülüyor

11. İstinafta gerekçe hatası nedeniyle dosya geri dönmeyecek

Bölge İdare Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin karar sonucunu doğru bulursa sırf gerekçedeki eksiklik veya yanlışlık nedeniyle kararı bozmayacak; gerekçeyi düzelterek karar verebilecek.

Amaç: Dosyaların gereksiz yere uzamasını önlemek.

12. Bölge İdare Mahkemesi kararlarına daha fazla temyiz yolu açılıyor

İstinafta ilk derece mahkemesi kararı kaldırılıp yeni bir karar verilmişse, kural olarak Danıştay'da temyiz yolu açılıyor. Bu değişiklik Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda yapılıyor.

Amaç: Vatandaşın üst mahkemeye başvuru hakkını genişletmek.

13. Adli Tıp Kurulu üyelerine doktora veya uzmanlık şartı

Adli Tıp İhtisas Kurulu başkan ve üyeleri için:

-Tıpta uzmanlık,
-Diş hekimliğinde uzmanlık,
-Ya da ilgili alanda doktora

şartı getiriliyor. Ayrıca görev süresi 4 yıl olarak belirleniyor.

14. Hakim ve savcı yardımcılarının sınav sistemi kanuna giriyor

Türkiye Adalet Akademisi'nin eğitim ve sınav süreçleri ayrıntılı biçimde kanunla düzenleniyor.

Mazeret sınavı uygulaması da getiriliyor.

15. Kanuni faiz sistemi değişiyor

Mahkemelerin hükmettiği ve sözleşmeye dayanmayan alacaklarda uygulanacak faiz oranı artık TCMB'nin reeskont faizine bağlanıyor.

Böylece sabit faiz sistemi yerine ekonomik koşullara daha duyarlı bir sistem kuruluyor.

16. Vesayet altındaki kişilerin malları e-ihaleyle satılacak

Kısıtlı kişilere ait:

Taşınırlar
Taşınmazlar

UYAP'a entegre elektronik satış sistemi üzerinden satılabilecek.

Amaç: Daha fazla katılım ve daha yüksek satış bedeli.

17. Kaçak sanığa yeniden yargılanma hakkı

Mahkeme tarafından hakkında güvenlik tedbiri uygulanan kaçak sanık, sonradan ortaya çıkıp savunma yapmak istediğinde yeniden yargılama talep edebilecek.

18. Yargıtay Başsavcısının itiraz yetkisi genişliyor

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı:

-Onama
-Bozma
-Ret
-Düşme
-İade

gibi daha fazla karara itiraz edebilecek.

Ayrıca itiraz süresi 1 aydan 3 aya çıkarılıyor.

19. Trafik kazası ve ölüm tazminatlarında yeni hesaplama

Destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybı tazminatlarında:

Geçmiş dönem zararlarına olay tarihinden,
Geleceğe ilişkin varsayımsal zararlar için karar tarihinden

faiz işletilecek.

Bu düzenleme özellikle sigorta şirketlerini ve yüksek tazminat dosyalarını etkileyecek.

20. Kısmi davalarda zamanaşımı mağduriyeti bitiyor

Bir kişi alacağının sadece bir kısmını dava etmişse, daha sonra kalan kısmı da isteyebilecek.

Bu durumda zamanaşımı baştan itibaren kesilmiş sayılacak.

21. Uzaktan duruşmalarda imza zorunluluğu kaldırılıyor

SEGBİS benzeri görüntülü sistemlerle katılan avukat ve taraflar için çoğu işlemde fiziki imza aranmayacak.